Menu główne

Wanda Pachulska

Czy należy udostepniać pracodawcy listy związkowców?

Warszawa, 2 października 2001 r.


Opinia prawna
dotycząca art. 30 ust. 21
ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych


Art. 30, ust. 21 ustawy o związkach zawodowych stwierdza "W indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony, zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nie udzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach dotyczących tych pracowników".
Problem dotyczy sytuacji, w jakim trybie i na jakich zasadach pracodawca powinien zwracać się do zakładowych organizacji związkowych. Wielokrotnie pracodawcy interpretują zapis tego artykułu jako obowiązek przekazywania listy członków zakładowej organizacji związkowej na każde wezwanie pracodawcy.
Pogląd ten jest błędny. Potwierdza to zarówno interpretacja zapisu ust. 21 jak również przyjęte orzecznictwo.
Przepis wyraźnie wskazuje, że zwrócenie się do organizacji związkowej uwarunkowane jest konkretną sprawą ze stosunku pracy, w których pracodawca jest obowiązany do współdziałania ze związkami zawodowymi np. wypowiedzenie umowy o pracę, wypowiedzenie warunków pracy i płacy.
W powyższej sprawie wypowiedział się również Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia 21 kwietnia 1999 r. ( I PKN 36/99) SN stwierdził, iż w każdym przypadku zamierzonego wypowiedzenia pracodawca powinien zawiadomić organizację związkową "zwracając się jednocześnie o informację, czy dany pracownik korzysta z jej obrony stosownie do postanowienia art.30 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych".
Czym innym natomiast jest ujawnienie pracodawcy liczby zatrudnionych członków związku zawodowego co potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 1999 r.(I PKN 459/99), stwierdzający iż podanie takiej informacji "nie stanowi naruszenia zasady niezależności związku zawodowego ani przejawu dyskryminacji pracowników ze względu na ich przynależność związkową"

Z inną sytuacją prawną mamy do czynienia w przypadku faktu obowiązku poinformowania pracodawcy o przynależności pracownika do władz zakładowej organizacji związkowej - zarządu związku. Jest to uzasadnione zarówno z punktu widzenia nie tyle ochrony trwałości stosunku pracy, która przysługuje z mocy samego prawa i nie jest uzależniona od poinformowania pracodawcy o jej podmiotowym zakresie.(wyrok Sądu Najwyższego z 16 czerwca 1999 r. I PKN 120/99) lecz z punktu widzenia współpracy pomiędzy pracodawcą a zakładową organizacją związkową.
Mgr Wanda Pachulska
radca prawny OPZZ

2001-10-02